Waar moet u rekening mee houden bij de overname van een handelsfonds?

De Rijksdienst Sociale Zekerheid, de Vlaamse en Federale belastingdienst en het Sociaal Verzekeringsfonds zijn 4 schuldeisers van een overdragende onderneming. Ze lopen een belangrijk risico. Bij de overdracht van een handelsfonds wordt de onderneming immers ontdaan van de voornaamste activabestanddelen die nodig zijn voor de uitbating van haar activiteiten.

Daarom geldt een dubbele bescherming:

• Niet-tegenstelbaarheid van de overeenkomst
• Hoofdelijke aansprakelijkheid van de overnemer voor schulden van de overlatende onderneming

Het begrip ‘handelsfonds’

Een wettelijke definitie van een handelsfonds ontbreekt. Op basis van artikel 442bis § 1 WIB92 geldt volgende omschrijving: Een geheel van goederen, samengesteld uit onder meer elementen die het behoud van de clientèle mogelijk maken, die voor de uitoefening van een vrij beroep, ambt of post of een industrieel, handels- of landbouwbedrijf worden aangewend.

Het gaat onder meer om de handelsnaam, de website, het klantenbestand, de activa, de lopende overeenkomsten (zoals de lopende huurovereenkomst), de voorraden, het meubilair, enz. Kortom, alles wat u als overnemer in staat stelt om de overgenomen bedrijvigheid verder te zetten. Of de verderzetting van de activiteit ook effectief mogelijk is, is een feitelijke beoordeling.

Hoofdelijke aansprakelijkheid voorkomen

Bij de overdracht van een handelsfonds bent u als overnemer hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de fiscale en sociale schulden van de overlatende onderneming.

Deze hoofdelijke aansprakelijkheid is beperkt tot het bedrag van de overnameprijs die u met de overdrager bedongen hebt.

U kan die hoofdelijke aansprakelijkheid voorkomen door een voorafgaandelijke bevestiging te bekomen van de 4 inningsinstellingen. Ze kunnen verklaren dat er geen openstaande fiscale/sociale schulden zijn op het moment van de overname. Dat gebeurt door bij elke instelling volgend certificaat aan te vragen:

• Een certificaat in overeenstemming met artikel 50 van het Belgisch Wetboek van de minnelijke en gedwongen invordering van fiscale en niet-fiscale schuldvorderingen (bij de Federale Belastingdienst).
• Als er personeel is, een certificaat in overeenstemming met artikel 41quinquies van de Wet van 27 juni 1969 met betrekking tot sociale bijdragen (bij de Rijksdienst Sociale Zekerheid).
• Een certificaat in overeenstemming met artikel 16ter KB nr. 38 van 27 juli 1967 houdende inrichting van het sociaal statuut der zelfstandigen (bij het Sociaal Verzekeringsfonds).
• Een certificaat in overeenstemming met artikel 3.12.1.0.14 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit (bij de Vlaamse Belastingdienst).

De inningsinstellingen hebben maximaal 30 dagen de tijd om het certificaat af te leveren. De geldigheidsduur ervan is ook 30 dagen.

Tegenstelbaarheid van de overdracht

In principe is de overdrachtsovereenkomst niet-tegenstelbaar. Om de overdracht toch tegenstelbaar te maken, moet u als overnemer de inningsinstellingen in kennis stellen van de overname van het handelsfonds. Dat gebeurt volgens een bepaalde procedure.

Na ontvangst van voornoemde certificaten en het sluiten van de overdrachtsovereenkomst moet u binnen de geldigheidsduur van de certificaten een voor eensluidend verklaard afschrift van de overeenkomst samen met de certificaten aan de inningsinstellingen bezorgen. Zo wordt de overdracht tegenstelbaar. Dat gebeurt het best via aangetekend schrijven.

Zolang de kennisgevingen niet gebeurd zijn, is de overdracht niet tegenstelbaar aan de inningsinstellingen. Dat wil zeggen dat, ondanks de overdracht van het handelsfonds, er nog rechtsvervolging mogelijk is. De inningsinstellingen kunnen met betrekking tot de overgedragen goederen alle bewarende en uitvoerbare maatregelen nemen om hun rechten te vrijwaren of uit te voeren.

Eens gebeurd, blijft de overdracht nog 30 dagen niet tegenstelbaar aan de inningsinstellingen vanaf de datum van kennisgeving. Nadien kunnen de inningsinstellingen hun schuld enkel nog innen bij de overdrager, uiteraard voor schulden daterend van voor de overdracht.

Voert u dit aanvraag- en kennisgevingsproces correct uit, dan wordt u beloond met de onmiddellijke tegenstelbaarheid van de overeenkomst en ontkomt u aan de hoofdelijke aansprakelijkheid.

Hebt u nog vragen of wenst u bijstand? Neem dan gerust contact op met het Business Legal team. We helpen u met veel plezier.