Impact wijzigingen Vlaams gunstregime voor familiale landbouwvennootschappen

Schenkingen van dergelijke bedrijven kunnen, onder bepaalde voorwaarden, gebeuren aan 0% schenkbelasting. Bij vererving kan, eveneens onder voorwaarden, een tarief gelden van 3% (in rechte lijn of tussen partners) of 7% (in andere gevallen).

De gunstige regeling geldt niet enkel voor landbouwbedrijven, maar wordt in de sector wel bijzonder vaak toegepast. Landbouwbedrijven worden immers meestal door families uitgebaat, waarbij het belangrijk is dat het bedrijf van generatie op generatie kan worden overgedragen.

Voor de sector is het regime bovendien van groot belang omdat bij een overdracht vaak grote percelen landbouwgrond betrokken zijn. Zonder toepassing van het gunstregime kan de successierekening aanzienlijk oplopen. Daarnaast maakt ook de gezinswoning vaak deel uit van het landbouwbedrijf dat wordt overgedragen.

Het regime is dus cruciaal voor de continuïteit van Vlaamse landbouwbedrijven. Zonder toepassing ervan kunnen de tarieven bij een plots overlijden oplopen tot 27% in rechte lijn en tussen partners en zelfs tot 55% in andere gevallen.

Wijzigingen residentieel vastgoed

Eind vorig jaar voerde de Vlaamse regering enkele wijzigingen door aan het gunstregime. Die kunnen een belangrijke impact hebben op de schenking en vererving van landbouwvennootschappen.

De belangrijkste wijziging heeft betrekking op de beperking van het gunstregime voor residentieel vastgoed. Het gaat daarbij onder meer om woningen of bouwgronden.

Concreet zal het gunstregime niet langer toegepast kunnen worden op residentieel vastgoed, zelfs wanneer dat vastgoed deel uitmaakt van een landbouwvennootschap. Met andere woorden: residentieel vastgoed wordt voortaan uitgesloten van het gunstregime.

Er geldt wel een uitzondering voor ondernemingen die actief zijn in vastgoedactiviteiten. 

Onderscheid landbouwonderneming of landbouwvennootschap

Voor landbouwondernemingen die niet via een vennootschap worden uitgebaat, verandert er in feite niets. Vastgoed dat (deels) voor bewoning wordt gebruikt, was immers al uitgesloten in de regeling voor familiebedrijven die via een eenmanszaak of maatschap worden gerund.

Die uitsluiting geldt ook voor bouwgronden.

Voor landbouwvennootschappen zijn de wijzigingen wel relevant. Voorheen kon residentieel vastgoed onder bepaalde voorwaarden namelijk wél onder het toepassingsgebied van het gunstregime vallen.

Landbouwvennootschappen doen er dus goed aan om na te gaan of zij residentieel vastgoed in de vennootschap aanhouden.

De regeling geldt voor alle vennootschappen, ongeacht of zij worden belast in de personenbelasting of in de vennootschapsbelasting. Dat betekent dat ze onder meer van toepassing is op:

• BVLO
• Comm.VLO
• NV
• CV
• gewone BV

Daarnaast blijft een belangrijke voorwaarde dat de vennootschap een economische activiteit uitoefent om van het regime gebruik te kunnen maken. Voor landbouwvennootschappen zal dat doorgaans het geval zijn.

Concrete impact

Op welke situaties heeft deze wijziging concreet een impact?

De wijziging is relevant voor elke landbouwvennootschap die residentieel vastgoed bezit. Dat geldt onder meer voor:

• de gezinswoning wanneer die eigendom is van de vennootschap
• bouwgronden in de vennootschap, ongeacht of ze voor landbouwactiviteiten worden gebruikt

De wijzigingen gelden niet voor:

• stallen en loodsen
• landbouwgronden
• andere zuivere bedrijfsgebouwen

Een goede planning wordt daardoor nog belangrijker om ongewenste fiscale gevolgen bij een plots overlijden te vermijden.

Wanneer het gunstregime niet kan worden toegepast, kan een planning via schenking aan 3% of 7% in bepaalde gevallen nog steeds aanzienlijk gunstiger zijn dan een vererving, waarbij de tarieven kunnen oplopen tot 27% of zelfs 55%.

Verplicht waarderingsverslag

Voor elke toekomstige schenking of vererving van een landbouwvennootschap onder het gunstregime zal voortaan een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant moeten worden ingeschakeld om een verslag op te maken.

Dat verplicht verslag bevat onder meer:

• een waardering van het residentieel vastgoed
• een waardering van het bedrijf zelf
• de waarde die het residentieel vastgoed vertegenwoordigt binnen de aandelenwaarde van het bedrijf

Het verslag is vooral belangrijk wanneer de gezinswoning deel uitmaakt van de landbouwvennootschap.

Het verslag is niet bindend voor de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel). Wanneer Vlabel van de voorgestelde waarde wil afwijken, moet zij dat wel specifiek motiveren.

Daarnaast blijft het mogelijk om voorafgaand aan de schenking een attest aan te vragen dat, eenmaal afgeleverd, bindend is voor Vlabel. 

Samengevat

De wijzigingen zullen binnen de landbouwsector vooral een impact hebben op landbouwvennootschappen, en in het bijzonder wanneer de gezinswoning of ander residentieel vastgoed deel uitmaakt van het familiebedrijf.

De schenking of vererving van onder meer landbouwgronden kan nog steeds aan gunstige tarieven gebeuren, op voorwaarde dat de landbouwactiviteit binnen de landbouwvennootschap wordt uitgeoefend.

Daarnaast zullen landbouwvennootschappen voortaan een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant moeten inschakelen om de aandelen te laten schenken of vererven met toepassing van het gunstregime.

Een doordachte planning blijft daarom cruciaal. Het voorafgaand attest kan daarbij extra rechtszekerheid bieden, zowel met betrekking tot de schenking zelf als tot de waardering.

Ons advies is om concreet te laten berekenen wat de fiscale gevolgen zijn bij een plots overlijden en na te gaan welke planningstechnieken kunnen worden toegepast.

Heb je vragen over de planning van de overdracht van jouw landbouwvennootschap? Dan kan je steeds terecht bij een van onze specialisten.

Voor landbouwondernemingen die niet via een vennootschap worden uitgebaat, wijzigt er niets. Ook daar blijft planning echter sterk aanbevolen, aangezien het gunstregime al langer beperkt is tot de eigenlijke bedrijfsgoederen.