Auteursrechten zonder kunstwerkattest? Dit verandert meer dan u denkt

Auteursrechten en fiscale behandeling

Auteursrechten beschermen uitsluitend concrete en originele creaties die het resultaat zijn van een eigen intellectuele schepping. Ideeën op zich vallen hier niet onder; enkel de concrete uitwerking wordt beschermd.

Fiscaal gezien kunnen inkomsten uit de overdracht of licentie van auteursrechten, onder bepaalde voorwaarden, worden beschouwd als roerende inkomsten en belast worden aan een tarief van 15% roerende voorheffing.

Dit regime is in principe van toepassing op natuurlijke personen, zowel werknemers als zelfstandigen, die inkomsten ontvangen uit auteursrechten of naburige rechten.

Belangrijk is dat deze inkomsten:

• voortkomen uit de overdracht of licentie van auteursrechten op originele werken van letterkunde of kunst;
• bedoeld zijn voor exploitatie of effectief gebruik van deze rechten;
• en voortvloeien uit activiteiten waarvoor men effectief als auteur of uitvoerend kunstenaar optreedt.

Dit gunstregime is echter niet onbeperkt:

• Er geldt een absolute inkomensgrens (voor inkomstenjaar 2026: ca. € 77.220).
• Daarnaast is er een relatieve beperking, waarbij auteursrechten slechts een beperkt deel van de totale vergoeding mogen uitmaken (in de praktijk vaak rond 30%).
• Bovendien wordt rekening gehouden met historische inkomsten, wat bijkomende beperkingen kan opleveren.

Indien niet aan deze voorwaarden is voldaan, kan de fiscus de inkomsten herkwalificeren als beroepsinkomsten, met een aanzienlijk hogere belastingdruk tot gevolg.

Belangrijkste wijziging: quasi-afschaffing van het kostenforfait

De belangrijkste wijziging vanaf 2026 betreft de beperking van het forfaitaire kostenstelsel. Tot en met 2025 konden auteurs gebruikmaken van een forfaitaire kostenaftrek, wat het regime bijzonder aantrekkelijk maakte.

Vanaf 2026 wordt de toepassing van de forfaitaire kostenaftrek aanzienlijk beperkt en in de praktijk grotendeels voorbehouden aan belastingplichtigen met een kunstwerkattest. Enkel zij kunnen nog gebruikmaken van deze forfaitaire aftrek, op voorwaarde dat het attest betrekking heeft op de activiteiten die de auteursrechten genereren.

Voor alle andere situaties moeten de werkelijke kosten worden aangetoond, wat de administratieve last verhoogt en het fiscale voordeel gedeeltelijk beperkt. Dit leidt er in veel gevallen toe dat de effectieve belastingdruk stijgt richting het nominale tarief van 15%.

Het kunstwerkattest wordt in de praktijk een belangrijk en vaak doorslaggevend element in de beoordeling van dossiers waarin auteursrechten worden toegepast.

Wat is het kunstwerkattest?

Het kunstwerkattest is een officiële erkenning van een professionele artistieke praktijk, toegekend door de Kunstwerkcommissie. Het is uitsluitend bedoeld voor natuurlijke personen die actief zijn binnen de wettelijk bepaalde kunstendomeinen (zoals audiovisuele en beeldende kunsten, muziek, literatuur, podiumkunsten en aanverwante disciplines) en die kunnen aantonen dat zij een inhoudelijke artistieke bijdrage leveren.

Het attest bestaat juridisch uit de positieve beslissing van de Kunstwerkcommissie. Deze beslissing wordt meegedeeld via de eBox of per post; er bestaat dus geen afzonderlijk fysiek document.

De beslissing vormt het bewijs dat u beschikt over een kunstwerkattest en als kunstwerker erkend bent.

Belangrijk is dat het attest niet automatisch geldt voor alle activiteiten, maar enkel voor de activiteiten die binnen het artistieke werkingsgebied vallen en die effectief aanleiding geven tot auteursrechten.

Aanvraagprocedure via Working in the Arts

De aanvraag voor een kunstwerkattest gebeurt uitsluitend via de online dienst Working in the Arts – Professional (WITA). Meer informatie over de aanvraagprocedure vindt u op het platform.

Na indiening van de aanvraag wordt het dossier eerst onderzocht door het secretariaat van de Kunstwerkcommissie. Dit secretariaat controleert of het dossier volledig is en gaat na of alle noodzakelijke informatie en bewijsstukken werden toegevoegd. Indien bepaalde elementen ontbreken, wordt de aanvrager gecontacteerd met de vraag om bijkomende informatie te bezorgen.

Zodra het dossier volledig is, wordt het doorgestuurd naar de Commissie voor inhoudelijke beoordeling. De Commissie beoordeelt vervolgens het dossier op inhoudelijke gronden. In bepaalde gevallen kan zij bijkomende informatie opvragen of beslissen om de aanvrager uit te nodigen voor een toelichting. Bovendien kan het dossier, afhankelijk van de complexiteit, worden behandeld door een beperkte kamer of worden doorverwezen naar een uitgebreide kamer.

De Kunstwerkcommissie neemt uiteindelijk een beslissing over de toekenning of weigering van het kunstwerkattest en brengt de aanvrager hiervan officieel op de hoogte.

De behandelingstermijn bedraagt indicatief drie maanden vanaf het moment dat het dossier volledig is.

De beslissing van de Commissie bepaalt de toekenning en in principe ook de ingangsdatum van het attest.

Praktische aandachtspunten

Voor een succesvolle aanvraag is een grondig onderbouwd dossier essentieel. De Commissie baseert haar beoordeling op concrete bewijsstukken, zoals:

• contracten;
• facturen;
• fiscale fiches; en
• documenten die de artistieke activiteit aantonen.

Hierbij is het belangrijk om te onthouden dat inkomsten en activiteiten die niet kunnen worden aangetoond, niet in aanmerking worden genomen. U komt namelijk enkel in aanmerking voor het kunstwerkattest als u in de voorbije twee tot vijf jaar voldoende inkomsten hebt verworven én uw artistieke activiteit kunt aantonen. Een persoon die voor het eerst een boek schrijft en voordien nooit een artistiek werk heeft gerealiseerd, komt dus niet in aanmerking voor het kunstwerkattest. Wenst u meer informatie over de voorwaarden en de beoordeling, dan kunt u ons vrijblijvend contacteren.

Daarnaast blijft de concrete fiscale behandeling afhankelijk van de feitelijke omstandigheden en de beoordeling door de fiscus.

Het is belangrijk te benadrukken dat een accountantskantoor niet kan optreden in de plaats van de aanvrager. De aanvraag moet door de kunstwerker zelf worden ingediend via het officiële platform.

Onze rol bestaat wel uit het begeleiden en ondersteunen van cliënten bij:

• de fiscale toepassing van auteursrechten;
• het structureren van vergoedingen; en
• het helpen verzamelen van relevante financiële documentatie.

Voor de effectieve aanvraag en de inhoudelijke beoordeling van het dossier blijft u aangewezen op het officiële platform van Working in the Arts.

Graag meer informatie? Informeer u bij uw boekhouder of rechtstreeks via Handleiding en Tutorials | Working in the Arts.