Vlaams begrotingsakkoord: fiscale en sociaalrechtelijke maatregelen voor ondernemingen en gezinnen

Registratierechten op de gezinswoning opnieuw naar 3%

Een van de meest besproken maatregelen is de verhoging van de registratierechten voor de aankoop van een enige en eigen woning. Het verlaagde tarief van 2%, dat nog maar sinds 1 januari 2025 van toepassing is, wordt opnieuw opgetrokken naar 3%. Hiermee keert Vlaanderen terug naar het tarief dat gold vóór de hervorming van 2025.

Tijdens de begrotingsonderhandelingen werd aanvankelijk overwogen om deze verhoging enkel toe te passen op woningen met een aankoopprijs van meer dan € 500.000. Uiteindelijk werd deze grens verlaten, waardoor het hogere tarief zal gelden voor alle aankopen die vandaag onder het verlaagde tarief voor de enige en eigen woning vallen.

Voor kandidaat-kopers betekent dit een niet te verwaarlozen meerkost. Bij een woning met een aankoopprijs van ongeveer € 400.000 stijgen de registratierechten van ongeveer € 8.000 naar € 12.000, goed voor een extra kost van bijna € 4.000.

De exacte inwerkingtreding van de maatregel verdient daarbij bijzondere aandacht. Hoewel in de berichtgeving wordt verwezen naar een toepassing vanaf 2027, is vandaag nog niet duidelijk welke datum bepalend zal zijn voor het toepasselijke tarief.

Voor de vastgoedpraktijk is het onderscheid tussen de datum van het compromis en de datum van de authentieke akte immers van groot belang. Indien de wetgever aanknoopt bij de datum van het verlijden van de notariële akte, zouden verkopen die vandaag nog worden overeengekomen, maar waarvan de akte pas in 2027 wordt verleden, mogelijk toch onder het nieuwe tarief van 3% vallen. Indien daarentegen wordt gekozen voor de datum van de onderhandse verkoopovereenkomst, zouden dergelijke transacties nog kunnen genieten van het huidige tarief van 2%. De definitieve regelgeving en de overgangsbepalingen zullen hierover uitsluitsel moeten geven.

Verlaging van de erfbelasting uitgesteld en afgezwakt

Ook de eerder aangekondigde hervorming van de erfbelasting wordt bijgestuurd. De Vlaamse Regering had in haar beleidsplannen voorzien om de erfbelasting verder te verlagen, maar de begrotingssituatie leidt ertoe dat deze hervorming niet volgens de oorspronkelijke timing zal worden uitgevoerd.

Volgens de momenteel beschikbare informatie wordt de verlaging van de erfbelasting niet alleen uitgesteld, maar ook inhoudelijk afgezwakt. Het fiscale voordeel dat oorspronkelijk was aangekondigd, zou ongeveer worden gehalveerd.

De concrete uitwerking van de maatregel moet evenwel nog volgen.

Afschaffing van de kmo-portefeuille voor opleidingen

In het kader van het Vlaamse begrotingsakkoord van 29 september 2026 werd besloten om de kmo-portefeuille voor opleidingen af te schaffen. Hierdoor zullen Vlaamse kmo’s geen financiële steun meer ontvangen voor opleidingen en adviesverlening bij geregistreerde dienstverleners.

Tot voor kort konden ondernemingen via deze maatregel financiële ondersteuning krijgen voor onder meer opleidingen over bedrijfsstrategieën, beroepsspecifieke competenties, digitalisering, duurzaamheid, financiële geletterdheid, innovatie, internationalisering en personeelsmanagement, evenals voor advies op het vlak van cybersecurity.

Afschaffing RSZ-korting bij aanwerving van langdurig werklozen

Momenteel genieten werkgevers gedurende vier kwartalen van een RSZ-vermindering van € 1.000 per kwartaal wanneer zij een persoon aanwerven die minstens twee jaar als niet-werkende werkzoekende ingeschreven staat bij de VDAB. Het Vlaamse begrotingsakkoord voorziet in de afschaffing van deze RSZ-vermindering voor ondernemingen die langdurig werklozen in dienst nemen.

Aanpassingen aan het groeipakket en de gezinsbijslag

Ook het groeipakket zal naar aanleiding van het Vlaamse begrotingsakkoord worden hervormd.

Zo wordt de leeftijdsgrens voor het behoud van de gezinsbijslag voor studerende kinderen verlaagd van 25 naar 23 jaar. Dit betekent dat het recht op gezinsbijslag voor ouders behouden blijft zolang het kind, vanaf de maand waarin het 18 jaar wordt tot en met de maand waarin het 23 jaar wordt, onderwijs volgt en geen te omvangrijke arbeidsactiviteit uitoefent.

Het groeipakket voorziet momenteel in een startbedrag van € 1.310,75 (bedrag 2026) bij de geboorte van elk rechtgevend kind dat na 31 december 2018 is geboren. Ook aan deze regeling sleutelt het Vlaamse begrotingsakkoord: voortaan zal het startbedrag enkel nog worden toegekend voor het eerstgeboren kind.

Daarnaast wordt ook de leeftijdstoeslag bij de kinderbijslag gewijzigd voor kinderen geboren vóór 1 januari 2019. Tot nu toe zijn de leeftijdstoeslagen binnen het groeipakket gekoppeld aan drie leeftijdscategorieën: 6 tot 11 jaar, 12 tot 17 jaar en vanaf 18 jaar. Wanneer een kind de volgende leeftijdscategorie bereikt, stijgt ook het bedrag van de toeslag.

De Vlaamse Regering wijzigt nu ook dit systeem. Ouders die momenteel kinderbijslag ontvangen, behouden hun huidige toeslag, maar zullen geen hogere toeslag meer krijgen wanneer hun kind naar een hogere leeftijdscategorie overgaat. Concreet betekent dit dat ouders de maandelijkse toeslag van € 34,52 voor hun 11-jarige kind blijven ontvangen wanneer het 12 jaar wordt. De toeslag stijgt dus niet langer naar het bedrag van € 52,76 dat normaliter geldt voor de leeftijdscategorie van 12 tot 17 jaar.

Vermindering van het aantal betaalde feestdagen voor Vlaamse ambtenaren

Volgens de berichten over het Vlaamse begrotingsakkoord 2026-2029 heeft de Vlaamse Regering beslist om twee feestdagen voor het personeel van de Vlaamse overheid af te schaffen. Concreet worden Allerzielen op 2 november en Koningsdag op 15 november niet langer als betaalde feestdagen toegekend. Deze feestdagen zijn specifiek voor de Vlaamse overheid en komen niet of slechts nauwelijks voor in andere sectoren.

Wijziging van de kostprijs van dienstencheques

Het Vlaamse begrotingsakkoord wijzigt ook de kostprijs van dienstencheques en het maximale aantal dienstencheques dat kan worden besteld. Voortaan kunnen maximaal 300 dienstencheques per jaar worden aangekocht.

Voor de eerste 175 dienstencheques die een gezin op jaarbasis aankoopt, stijgt de prijs van € 10 naar € 12 per cheque. Voor de 125 dienstencheques daarbovenop geldt een hoger tarief van € 13 per cheque.