Vennootschapsnaam, handelsnaam en merknaam: what’s in a name?

​Een goede bedrijfsnaam is cruciaal voor het succes van een onderneming. Toch worden de begrippen vennootschapsnaam, handelsnaam en merknaam vaak door elkaar gebruikt, terwijl ze elk een andere juridische functie hebben. Een doordachte keuze voorkomt discussies, verwarring en mogelijke aansprakelijkheid. Hieronder lichten we de verschillen en aandachtspunten toe.

Vennootschapsnaam

De vennootschapsnaam is de officiële benaming van een rechtspersoon. Deze naam wordt opgenomen in de statuten en gepubliceerd in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad.

De vennootschapsnaam dient uitsluitend ter identificatie van de rechtspersoon en heeft, in tegenstelling tot de handelsnaam, geen commerciële functie. Een onderneming kan slechts één vennootschapsnaam hebben. Het is wel toegelaten dat de handelsnaam identiek is aan de vennootschapsnaam.

Bij het kiezen van een vennootschapsnaam is het essentieel om de beschikbaarheid ervan te controleren. U vermijdt best een naam die al toebehoort aan een andere vennootschap of er sterk op lijkt. Dit kan immers leiden tot verwarring, oneerlijke concurrentie of zelfs een gedwongen naamswijziging met schadevergoeding.

Daarnaast is het aangewezen om na te gaan of de gekozen benaming niet al beschermd is als merk of verwijst naar een bekende organisatie of vereniging.

Vooraleer u een vennootschap opricht, kan u onder meer volgende bronnen raadplegen:

• de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO);
• het Rechtspersonenregister;
• gespecialiseerde onderzoeksbureaus.

Het recht op de vennootschapsnaam ontstaat zodra de oprichtingsakte wordt neergelegd bij de griffie van de bevoegde Ondernemingsrechtbank. Vanaf dat moment verwerft de vennootschap rechtspersoonlijkheid en wordt de naam opgenomen in de KBO.

Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen bepaalt uitdrukkelijk dat elke rechtspersoon een naam moet voeren die verschilt van elke andere rechtspersoon. Bij inbreuk kan de eerdere titularis een naamswijziging en schadevergoeding eisen.

De vennootschapsnaam moet verplicht vermeld worden op alle officiële documenten, zoals akten, facturen, advertenties en websites, samen met de rechtsvorm (bv. BV, NV), het ondernemingsnummer en het btw-nummer.

Handelsnaam

De handelsnaam heeft een uitgesproken commerciële functie. Het is de naam waaronder de onderneming deelneemt aan het economisch verkeer en waaronder zij bij het publiek bekendstaat. Deze naam verschijnt op het uithangbord, briefpapier, website en in communicatie.

In tegenstelling tot de vennootschapsnaam ontstaat het recht op een handelsnaam door het eerste zichtbare, publieke en voortdurende gebruik ervan. Een formele registratie is niet verplicht, maar kan wel nuttig zijn als bewijs, bijvoorbeeld via inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen.

De bescherming van een handelsnaam is territoriaal beperkt tot de regio waarin de naam bekendheid geniet. Hoe ruimer de bekendheid, hoe ruimer de bescherming.

Een onderneming kan meerdere handelsnamen gebruiken, bijvoorbeeld om verschillende activiteiten te onderscheiden. Het recht op een handelsnaam vervalt wanneer deze niet langer wordt gebruikt.

De handelsnaam mag niet misleidend zijn en mag geen inbreuk maken op de rechten van derden. Het is daarom belangrijk om vooraf te controleren of de gekozen naam niet reeds als merk werd geregistreerd.

Merknaam

Een merknaam onderscheidt niet de onderneming zelf, maar wel haar producten of diensten. Waar een handelsnaam ondernemingen van elkaar onderscheidt, zorgt een merknaam ervoor dat specifieke goederen of diensten herkenbaar zijn.

Zo is Pepsico de onderneming, terwijl Pepsi en Lay’s merknamen zijn. Soms vallen handelsnaam en merk samen, zoals bij Coca-Cola.

Het registreren van een merknaam is sterk aan te raden. Enkel een geregistreerd merk verleent een exclusief verbodsrecht binnen het territorium waarvoor het werd ingeschreven. Zonder registratie is de bescherming beperkt en moeilijk afdwingbaar.

Wanneer een merk wordt geregistreerd bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP), geldt de bescherming in België, Nederland en Luxemburg. Afhankelijk van uw ambities kan ook een Europese of internationale registratie overwogen worden.

Een gewaarschuwd ondernemer is er twee waard

Bij de oprichting van een onderneming en de keuze van een naam is een voorafgaand onderzoek geen overbodige luxe. Wie een naam kiest die al bestaat of beschermd is, riskeert niet alleen reputatieschade maar ook juridische procedures, verplichte naamswijzigingen en schadevergoedingen.

Een zorgvuldige screening van vennootschapsnaam, handelsnaam en merknaam voorkomt onaangename verrassingen en biedt rechtszekerheid vanaf de start.

Heeft u vragen over dit onderwerp of wenst u begeleiding bij de keuze en bescherming van uw bedrijfsnaam? Wij helpen u graag verder.