Voor wie geldt de inhoudingsplicht?
De inhoudingsplicht geldt niet voor alle ondernemers.
Ze is van toepassing op opdrachtgevers, aannemers en onderaannemers die actief zijn in bepaalde wettelijk omschreven sectoren. Ook ondernemingen die dergelijke werken laten uitvoeren voor hun beroepsactiviteiten vallen onder deze regeling.
Het gaat onder meer om werken in onroerende staat zoals bedoeld in artikel 20, § 2 van het Koninklijk Besluit nr. 1 van 29 december 1992. Hieronder vallen ook de schoonmaakactiviteiten, de levering van stortklaar beton, bewakings- en beveiligingsactiviteiten en bepaalde activiteiten in de vleessector.
Bepaalde werkzaamheden in de land-, tuin- en bosbouw zijn uitdrukkelijk uitgesloten van deze regeling.
Particulieren die werken uitsluitend voor privédoeleinden laten uitvoeren, zijn niet onderworpen aan de inhoudingsplicht.
Ook ondernemingen buiten de bouwsector kunnen ermee te maken krijgen wanneer zij voor hun beroepsactiviteiten werken laten uitvoeren die onder het toepassingsgebied van de wet vallen.
Waarom wordt een deel van uw factuur ingehouden?
Heeft, een onderneming die onder de inhoudingsplicht valt, fiscale of sociale schulden, dan is de opdrachtgever verplicht een deel van het factuurbedrag exclusief btw in te houden en rechtstreeks door te storten aan de bevoegde overheid.
Het gaat daarbij niet om een commerciële voorzorgsmaatregel, maar om een wettelijke verplichting. Wie de regels niet naleeft, riskeert sancties en kan bovendien gedeeltelijk hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor de schulden van zijn contractspartij.
Voor de aannemer heeft dat een directe impact: de factuur wordt niet volledig betaald, terwijl lonen, leveranciers en bankverplichtingen gewoon op de vervaldag moeten worden betaald.
Bij grotere bouwprojecten kan een onverwachte inhouding de cashflow van een kmo dan ook snel onder druk zetten.
Negeert een opdrachtgever de inhoudingsplicht, dan riskeert hij – afhankelijk van de aard van de schuld (fiscaal, RSZ of RSVZ) – financiële sancties én een gedeeltelijke hoofdelijke aansprakelijkheid voor de schulden van zijn medecontractant. In de praktijk kunnen de gevolgen dus veel zwaarder zijn dan een eenvoudige administratieve vergissing.
Drie soorten inhoudingen, met een maximum van 50%
Afhankelijk van de situatie kunnen drie verschillende inhoudingen van toepassing zijn: een fiscale inhouding van 15%, een RSZ-inhouding van 35% en, sinds 1 mei 2026, ook een RSVZ-inhouding van 15% voor bepaalde schulden in het sociaal statuut van zelfstandigen.
| Soort schuld | Inhouding | Bevoegde instantie |
| Fiscale schulden | 15% | FOD Financiën |
| RSZ-schulden | 35% | RSZ |
| RSVZ-schulden (sociaal statuut zelfstandigen) | 15% | RSVZ |
Deze inhoudingen kunnen worden gecombineerd, maar ze mogen samen nooit meer bedragen dan 50% van het factuurbedrag exclusief btw.
Concreet betekent dit dat wanneer de fiscale inhouding van 15% en de RSZ-inhouding van 35% samen al het maximum van 50% bereiken, een eventuele RSVZ-inhouding het ingehouden bedrag niet verder verhoogt, ook al blijft de betrokken schuld bestaan.
Bij een factuur van € 10.000 exclusief btw leidt een fiscale schuld alleen tot een inhouding van € 1.500.
Zijn er zowel fiscale als RSZ-schulden, dan kan de inhouding oplopen tot € 5.000, ofwel de helft van het factuurbedrag exclusief btw, maar nooit meer.
Controleer altijd eerst via 'Check Inhoudingsplicht'
In de praktijk mag een opdrachtgever zich niet baseren op een vermoeden of mondelinge informatie.
Hij moet steeds de toepassing 'Check Inhoudingsplicht' raadplegen om officieel na te gaan of een inhouding verplicht is.
Na de controle krijgt u een status.
- Groene status: Een groene status betekent dat er op het moment van de controle geen inhoudingsplicht geldt. Het attest blijft geldig tot de datum die erop vermeld staat.
- Rode status: Een rode status betekent dat er openstaande schulden zijn vastgesteld. In dat geval is het resultaat alleen geldig op de dag van de controle. Vindt de betaling later plaats, dan moet opnieuw worden gecontroleerd.
Dit onderscheid is belangrijk. Het biedt de opdrachtgever zekerheid dat hij correct handelt en laat de aannemer toe aan te tonen dat hij op dat moment aan zijn verplichtingen voldeed. Vergeet daarom niet het attest van consultatie te downloaden en de vermelde geldigheidsdatum na te kijken.
Factuur vanaf € 7.143 exclusief btw? Dan gelden andere regels
Voor fiscale inhoudingen geldt een belangrijke regel, afhankelijk van het factuurbedrag.
Is de factuur lager dan € 7.143 exclusief btw en is de status rood, dan moet automatisch 15% van het factuurbedrag worden ingehouden.Bedraagt de factuur € 7.143 exclusief btw of meer, dan kan de aannemer een attest voorleggen waarop het exacte bedrag van zijn fiscale schuld vermeld staat. Dat attest is twintig dagen geldig.
Is die schuld lager dan 15% van het factuurbedrag, dan wordt niet het forfait van 15% ingehouden, maar enkel het werkelijke schuldbedrag.Voor de cashflow van een kmo kan dat een groot verschil maken. Bij hogere factuurbedragen kan zo worden vermeden dat er meer wordt ingehouden dan nodig.
Waarom blijft de status soms rood nadat u hebt betaald?
Het kan gebeuren dat een schuld al werd betaald, terwijl de toepassing nog altijd een rode status weergeeft.
Dat komt doordat de statussen maandelijks worden bijgewerkt, telkens op de vrijdag na de laatste donderdag van de maand.
Een rode status kan wel sneller verdwijnen zodra een betaling correct is verwerkt of wanneer een nageleefd afbetalingsplan in aanmerking wordt genomen.
Daardoor kan er tijdelijk een verschil bestaan tussen de werkelijke situatie van de onderneming en de informatie die zichtbaar is op het moment dat de opdrachtgever de controle uitvoert.
Vergeet deze twee controlemomenten niet
De controle moet niet alleen gebeuren bij de ondertekening van het contract.
Ook vóór elke betaling moet opnieuw worden nagegaan of een inhouding verplicht is.
Dat is vooral belangrijk bij bouwprojecten die over meerdere maanden lopen. Een onderneming kan bij de start van de samenwerking volledig in orde zijn, maar op het moment van een voorschotfactuur of de eindafrekening toch onder de inhoudingsplicht vallen.
Wat als er onterecht werd ingehouden?
Werd een inhouding toegepast terwijl de schulden op het relevante moment al waren aangezuiverd, dan is het belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met de bevoegde administratie.
Voor fiscale inhoudingen kunt u contact opnemen met de invorderingsdienst van de FOD Financiën via 02/572 57 57. Zo kunt u aantonen dat de situatie inmiddels geregulariseerd is en de terugbetaling vragen van bedragen die ten onrechte werden ingehouden.
Voor inhoudingen bij de RSZ of het RSVZ geldt een gelijkaardige procedure.
Bewaar daarom steeds uw betalingsbewijzen, de nodige attesten en alle schriftelijke communicatie met zowel uw opdrachtgever als de betrokken administratie.
Praktische tips voor kmo's
Met enkele eenvoudige maatregelen kunt u het risico op betalingsproblemen beperken:
- controleer regelmatig uw fiscale en sociale situatie en bewaar het attest van consultatie;
- vraag bij facturen vanaf € 7.143 exclusief btw tijdig het attest aan waarop het exacte bedrag van uw fiscale schuld vermeld staat;
- bezorg bij twijfel onmiddellijk de nodige bewijsstukken aan uw opdrachtgever;
- houd sinds 1 mei 2026 ook rekening met de RSVZ-inhouding voor bepaalde onroerende activiteiten;
- reageer snel wanneer u meent dat een inhouding onterecht werd toegepast.
Voor kmo's die actief zijn in de bouwsector of regelmatig met onderaannemers samenwerken, is een goede kennis van deze regeling essentieel. Zo beschermt u niet alleen uw cashflow, maar voorkomt u ook onnodige betalingsvertragingen en spanningen in de samenwerking met uw opdrachtgevers.
